Serçe parmak boyunda, cebimde duran ve en sık yaptığım işleri tek tuşla halleden bir şey: yapay zekâya sormak, bilgisayarıma görev vermek, Obsidian'a not düşmek, televizyonu kapatmak, eve mesaj atmak, sunucu bakiyeme bakmak. Cihazın kendisi üreticide yaklaşık 25 dolar. Yazılımı ben yazdım.
⚡ Çok kısası — TL;DR
- Bu bitmiş bir cihaz değil, boş bir sayfa. M5Stack Stick S3, ESP32-S3 yongalı; ekranı, üç tuşu, mikrofonu, hoparlörü, Wi-Fi’ı, Bluetooth’u ve kızılötesi vericisi olan programlanabilir bir kutu. Ne yapacağına yazılım karar veriyor.
- Değer «akıllı cihaz»da değil. Değer, telefonda on adım süren işin tek tuşa inmesinde.
- Ana kip ses. Büyük tuşu tut, söyle, bırak. Basit soru sesli yanıtlanır. Görev bilgisayara gider ve orada yapılır.
- «Obsidian’a yaz» en sık verdiğim komut. Not günlüğüme düşüyor, telefonu çıkarmaya gerek kalmıyor.
- Diğer kipler: televizyon kumandası, aile sohbetine hazır mesaj, suflör ve telefon kumandası, tekrar sayacı, sunucu bakiyesi, dizüstünü kapatma.
- En büyük eksik pil. Uyku çözüyor: beş dakika boşta kalınca cihaz kendi uyuyor ve şarj güne yetiyor.
- İkinci eksik, dürüstçe: bunların neredeyse hepsini telefon da yapıyor. Fark, telefonun içine çekmesi — tek bir not için açarsınız, yirmi dakika sonra bildirimlerden çıkarsınız.
- Yazılımı kendinize kurabilirsiniz. Windows ve Apple Silicon’lu macOS için kurulum programları: Stick’i kabloyla takın, tek tuşa basın. Cihazı kendi bulur ve eskisinin yedeğini kendi alır.
📺 Video inceleme
Bu cihazla ilgili video Elton Labs kanalında. Bu sayfa aynı hikâyenin yazılı hâli, yalnızca daha uzun: videoya sığmayanlar ve tüm ayarlarla birlikte.
Bu nedir — basitçe
M5Stack, ESP32 yongaları üzerine küçük elektronik üreten bir şirket. En bilinen modelleri Stick ve Cardputer. Stick S3, serçe parmak boyunda siyah bir kutu: renkli ekran, üç tuş, mikrofon, hoparlör, pil, Wi-Fi, Bluetooth ve televizyon kumandasındaki gibi bir kızılötesi verici.
Onda iki şeyi seviyorum: boyutu ve bitmiş bir cihaz değil, boş bir sayfa olması. Kutudan çıktığı hâliyle ilginç hiçbir şey yapmıyor. Yaptığı her şeyi sahibi düşünüp yazmış.
Bu ne akıllı saat ne de hoparlör. Kendim için topladığım bir işletim sistemi.
Kabaca kendi telefonumu kuruyorum — yalnızca işlevleri üretici değil ben seçiyorum. Fazlalık bir şey içine fiziksel olarak sığmıyor.
Bu yüzden yazının devamında «cihazın özelliklerini» değil, elimden aldığı somut işleri anlatıyorum.
Üç tuş ve içindekiler
Tam üç tuş var ve bu tasarımın önemli bir parçası: seçecek pek bir şey yok, dolayısıyla düşünmeye de gerek yok.
İçinde Wi-Fi (yalnızca 2,4 GHz, 5 GHz ağı görmez), Bluetooth, kızılötesi verici, mikrofon, hoparlör, ivmeölçerli jiroskop ve gövdede bir mıknatıs var. Geri kalan her şey bu setten doğuyor: Wi-Fi sesi ve internet kiplerini, Bluetooth telefon kontrolünü, kızılötesi port kumandayı veriyor.
Beklerken ekranda Adventure Time’daki BMO’yu andıran bir surat yaşıyor: göz kırpıyor, size bakıyor, sesli yanıt verirken ağzını kelimelere uydurarak oynatıyor. Küçük bir ayrıntı, ama cihazı elinize almak istemenizin sebebi tam olarak o.
Ses: soru, görev, haberler
En çok kullandığım şey bu. Mekanik her durumda aynı: büyük tuşu tut, söyle, bırak. Tuttuğunuz sürece kaydediyor, ekranda ses çubuğu zıplıyor.
Sonrasında cihaz ne istediğinizi kendi anlıyor. Ona «soru kipi» ya da «görev kipi» demeniz gerekmiyor — bunu model, cümlenin anlamından çıkarıyor.
Birinci seçenek — basit soru. «İstanbul’da hava nasıl» — ve birkaç saniye sonra yanıtı sesli duyuyorum. Minicik ekranda metin olarak değil, ellerim doluyken sesle. Soruda «araştır» geçiyorsa yanıt, modelin belleğinden değil taze bir aramadan derleniyor.
İkinci seçenek daha ilginç — bilgisayara görev. Cihazın arkasında Claude üzerinde çalışan yerel bir ajanım var. Bilgisayarı uyandırıp sıradan işleri yapıyor: PDF derlemek, bir mesaja yanıt vermek, sözlerimi aile sohbetine aktarmak. Ben tuşa konuşuyorum, iş o an yanında bile olmadığım makinede oluyor.
Üçüncü seçenek — haberler. «Haberler» ya da «bugün ne var» diyorum ve son yirmi dört saatin beş ana olayını kendi konularıma göre seçilmiş hâlde alıyorum: yapay zekâ model çıkışları, ürün lansmanları, üreticilerin konuştukları, not tutma dünyasında yenilikler. Her haber iki cümle: ne oldu ve bana ne faydası var. Sonunda da bugün hangisine bakmaya değer.
Mesele «artık yapay zekâ cebimde» değil. Mesele «haberlerde ne var» düşüncesiyle yanıt arasında, içine gömüleceğim bir akışın olmaması.
«Obsidian'a yaz»
En sevdiğim komut. Bütün düşüncelerimi, fikirlerimi ve planlarımı Obsidian içinde tutuyorum — ve eskiden tek bir satır yazmak için telefonu çıkarmak, kilidi açmak, uygulamayı açmak, eşitlemeyi beklemek gerekiyordu. On kelime için dört adım.
Şimdi: tuşu tut, «Obsidian’a yaz, şu konuda video fikri…» de, bırak. Cihaz notun ulaştığını söylüyor ve satır bugünün notunda beliriyor — saatiyle, doğru bölümde.
Bu, eklentimin bağlayıcısı üzerinden çalışıyor: cihaz metni sunucuya, sunucu Obsidian’daki eklentiye veriyor, eklenti günlüğe satırı ekliyor. Ayrı bir eşitleme kurmak gerekmiyor — Elton AI zaten kuruluysa kanal hazır.
Diğer kipler
Televizyon kumandası
Stick’te kızılötesi verici var — sıradan kumandadakinin aynısı. Bu yüzden «Televizyon» kipi onu kumandaya çeviriyor: ses, kanal, kapatma, menü. Samsung kodları yazılıma gömülü, ama aslında şart değil: alıcısı da var ve kendi kumandanızdan öğrenebiliyor — doğrulttun, bastın, ezberledi.
Ayrı bir keyif: televizyona sesle komut verilebiliyor. «Sesi kıs» diyorsunuz, model bunun bir televizyon komutu olduğunu anlıyor ve cihaz gereken kızılötesi kodu kendi gönderiyor.
Tek tuşla eve mesaj
En basit kip ve en çok kullanılanı. Basıyorsunuz, aile sohbetine hazır bir mesaj uçuyor: «evdeyim», «çıktım», «on dakikaya oradayım». Kelime yok, telefon yok, «dur kilidi açayım» yok.
Telefon kumandası: suflör, ses, deklanşör
Bluetooth üzerinden cihaz, telefon için fare ve klavye taklidi yapıyor. Asıl işe yarayan kısım sonra başlıyor: telefon tripodda video çekiyor, metni onun ekranından okuyorum ve elimdeki cihazla kaydırıyorum — büyük tuşu basılı tutuyorum, ekran kendi, düzgün bir tempoyla akıyor. Aynı tuşla sesi ayarlıyor, kameranın deklanşörüne basıyorum.
Sayaç
Şaşırmanın önemli olduğu yerlerde tekrar saymak için: setler, turlar, tespih. Bir basış artı bir, rakam tüm ekranı kaplıyor.
Sunucu bakiyesi
Bütün iş bunun için başladı. «Sunucu» kipi tek basışta servisimde ne kadar para kaldığını ve şu an kaç müşteri olduğunu gösteriyor. Eskiden bu rakam için tarayıcı açardım — yani dizüstünü açıp e-postaya düşerdim.
«Daha» bölümü
Ana ekrana sığmayan her şey ayrı bir listede yaşıyor: sohbete mesaj, kumanda, telefon kipi ve örneğin dizüstünü kapatma — uzun bir render dönerken sırf kapatma tuşu için masaya dönmek istemediğinizde çok işe yarıyor. Yeni bir kipin, ihtiyaç duyulduğu için bir akşamda eklendiği durumlardan biri.
İçeride nasıl çalışıyor
Bu videoda yoktu, ama bunu bilmeden işin neden bu kadar hızlı olduğu anlaşılmıyor.
Saniye kazandıran küçük bir ayrıntı: «Yapay zekâ» kipine girdiğiniz anda cihaz, güvenli bağlantı önceden kurulsun diye sunucuyu sessizce dürtüyor — siz daha soruyu sormadan.
İçinde olup henüz dokunmadıklarım
Stick’in üstünde on altı pinli bir tarak, yanında Grove soketi var. Yani ek bir modül lehimlenmeden, üstüne takılarak eklenebiliyor: sıcaklık ve nem sensörü, hareket sensörü, GPS, joystick, minik klavye, saat gibi takmak için kayış. Hepsi ayrı satılıyor ve çok ucuz.
İçinde ivmeölçerli bir jiroskop da var: cihazı havada fare gibi, eğerek yönetebiliyorsunuz. Gövdede de mıknatıs — buzdolabına, kasaya, herhangi bir metale yapışıyor. Ev içi tuşlar için sandığınızdan kullanışlı: buzdolabına «çıktım» tuşu asarsınız, orada yaşar.
Eksikler — dürüstçe
Ve eksiklerle ilgili olmayan bir dürüst şey daha. Benim için mesele yalnızca işlevler değil: bu, her zaman elimin altında olan, bildirimlerde boğulmayan ve elde tutması keyifli ayrı bir cihaz — doksanların tetrisli oyuncaklarını hatırlatıyor. Ayrıca fikirleri burada hızlıca deniyorum: bir iş için ayrı cihaz kurmaya girişmeden önce o işi bir akşamda buraya yaptırıyorum.
Almadan önce bilinmesi gerekenler
Sayfanın en faydalı bölümü burası, çünkü bu şeylerin yarısı ürün açıklamasında yazmaz, evde öğrenirsiniz.
Tam olarak hangi model
M5StickS3 gerekiyor — ESP32-S3 yongalı olan. «StickC Plus2» değil: o bir önceki kuşak, üretimden kalktı, işlemcisi farklı, ne düzgün bir mikrofonu ne de bu sınıfta bir hoparlörü var. Cardputer ve Atom da değil — gövde başka, tuşlar başka, ekran başka. Yazılımım S3 için yazıldı ve diğer modellere kurulmaz.
Üreticide yaklaşık 22 dolar. Satıcılarda belirgin biçimde pahalı, çoğu zaman iki katı: bu kargo ve aracı payı, farklı bir ürün değil. Kutuda yalnızca stick var: kablo, modüller ve kayış ayrı.
Beş tökezleme noktası
İçinde olmayanlar
Hafıza kartı yuvası yok — her şey yerleşik 8 MB’ta yaşıyor. GPS yok, hücresel bağlantı yok, NFC yok: bunlar üstten modülle ekleniyor ve hücresel modülün ayrı besleme isteyeceğini bilmek gerek. Ayrı bir şarj göstergesi de yok — pil durumu ekranda görünüyor, o da yazılımda öyle yazdığı için.
Hoşa giden ve belli olmayan şeyler
Kızılötesi port iki yönlü çalışıyor: kodları internette aramak yerine kendi kumandanızdan öğretebiliyorsunuz. Arkada mıknatıs var — stick buzdolabına ve bilgisayar kasasına yapışıyor. Üstte on altı pinli tarak, yanda Grove soketi: modül lehimsiz takılıyor, ama Grove üzerinden güç yaklaşık 0,38 amperle sınırlı, oraya obur çevre birimleri asmamak gerek. İçeride BMI270 ivmeölçerli jiroskop, mikrofon ve ayrı ses kodekli bir yükselteç var — yani ses tarafı bir «ötücü» değil, düzgün bir sinyal yolu.
Ölçüler 48×24×15 mm, ağırlık 20 gram: gerçekten serçe parmak boyunda, cepte hissedilmiyor.
Yanında hemen alınması gerekenler
Elinizde fazlası yoksa veri taşıyan bir USB-C kablo. Bir de Grove kablo — herhangi bir sensör için lazım olur. Gerisini sonra, somut bir iş için alın: cihazla yaşamadan hangi modülün gerektiğini anlayamazsınız.
Yazılımı kendinize nasıl kurarsınız
Yazılımı, devretmekten utanmayacağım hâle getirdim. Mikrodenetleyici programlarının genelde kurulduğu gibi kurulmuyor — geliştirme ortamı yok, komut satırı yok, port seçimi yok.
Güncellemeler aynı yere geliyor: «Daha» → «Yazılımı güncelle», aynı anahtarla. Yalnızca program güncelleniyor; ağınız, anahtarınız, modeliniz ve temanız yerinde kalıyor.
Hazır yazılım · Windows ve macOS için kurulum programı Yazılımı kendiStick'inize kurun Tek program, tek tuş, iki dakika. Yapay zekâ anahtarı ve başlangıç bakiyesi dâhil. $29.99 tek sefer, abonelik yok Sayfayı aç →
Dört tema
Ekranı farklı giydirebilirsiniz: «Surat» — videodaki gibi turuncu vurgulu koyu zemin; «Kâğıt» — açık ve kontrastlı, güneşte en iyi okunanı; «Terminal» — siyah üstüne yeşil, eski ekranlar gibi, pili en az yiyeni; «Gece yarısı» — koyu mavi, akşam için sakin. Kurulum programında seçiliyor, stick’in kendi ayarlarından değiştiriliyor.
Bundan sonra nereye
Kendim nereye büyütmeyi düşünüyorum — ve kendinize böyle bir şey kurarsanız siz nereye büyütebilirsiniz:
Sık sorulanlar
Programlama bilmek gerekiyor mu?
Hazır yazılımı kurmak için hayır. Kurulum programı her şeyi kendi yapıyor; programlama, kendi kipinizi istediğiniz yerde başlıyor. Kaynak kodu açık ve kipler, yenisi tek dosyayla eklenecek şekilde yazıldı.
Telefonun yerini tutar mı?
Hayır, tutmamalı da. Telefondan birkaç sık işi alıyor ki tek satır metin için telefonu çıkarmayasınız. Gerisi — kamera, haritalar, yazışma — telefonda kalıyor.
Kullanmak kaça mal oluyor? Abonelik var mı?
Cihazın kendisi tek seferlik alım. Sesli kipler yapay zekâ modeline para harcıyor: istek başına kuruşlar ve doğrudan kendi anahtarınızdan ödüyorsunuz. Yazılımın çalışması için zorunlu abonelik yok.
Gizlilik ne durumda? Sürekli dinliyor mu?
Hayır. Mikrofon yalnızca büyük tuş basılıyken açılıyor — telsiz gibi. Kayıtlar hiçbir yerde tutulmuyor: sunucuda sesten metin çıkarılıyor, metin gideceği yere gidiyor, ses atılıyor.
İnternetsiz çalışıyor mu?
Kısmen. Televizyon kumandası, sayaç, Bluetooth ile telefon kontrolü çalışıyor. Sesle ve yapay zekâyla ilgili her şey Wi-Fi istiyor.
Yazılımı başka bir M5Stack modeline kurabilir miyim?
Yazılım Stick S3 için — onun ekranı, tuşları ve bağlantı düzeni için yazıldı. Cardputer ya da Atom’a elden geçirilmeden kurulmaz.
Ya yazılımı beğenmezsem?
Kurulum programı yazmadan önce cihaz belleğinin tam kopyasını alıyor. «Yedekten geri yükle» her şeyi ayarlarıyla birlikte tam olduğu gibi geri getiriyor.
Boş tuşa hangi kipi asardınız, videonun altına yazın. İyi fikirleri yazılıma alıyorum — haberler ve dizüstünü kapatma da böyle geldi.
Bu bir reklam ya da iş birliği değil: cihazı kendi paramla aldım, yazılımı kendim yazdım. Yapay zekâ çağında hayatı gerçekten kolaylaştıran şeyleri denemeye değer bence.