Her gün üstümüze bilgi yağıyor: makaleler, videolar, fikirler, düşünceler. Onları Notion, Google Docs ya da Obsidian’a kaydediyoruz — ve birkaç hafta sonra bunu neden yaptığımızı unutuyoruz 😅
Bu neden oluyor? Çünkü sadece biriktiriyoruz ama işlemiyoruz.
❓ Notlara olağan yaklaşımın sorunu ne
Faydalı bir alıntı ya da bağlantı kaydederiz ama:
- onunla sonra nasıl çalışacağımızı bilmeyiz;
- onu başka fikirlerle bağlamayız;
- onu bilgiye ya da eyleme dönüştürmeyiz.
📦 Bir ay sonra — bu ölü bir yük.
Kafada yapı yok, notlarda kaos.
🧩 Zettelkasten nedir (ve onunla neyi kastediyoruz)
Zettelkasten
— her notun yaşayan bir ağın parçası olduğu bir sistemdir. Notları sadece toplamak değil, onlar üzerinden düşünmenin bir yoludur.
⚠️ Biz Zettelkasten’in modern dijital uyarlamasını (ZK 2.0) kullanıyoruz. Luhmann’ın orijinal sistemi, çapraz referanslar olmadan, ağaç yapısına daha yakındı (1 → 1a → 1a1).
📚 Obsidian’da wiki bağlantıları üzerinden çalışmak daha kolaydır — bu, wiki-style’a daha yakın ama aynı hedeflerle: tutarlı bir fikir sistemi oluşturmak.
🧱 3 not türü
💭 Geçici — düşünceler, sorular, fikirler → 📥 Inbox’a girer.
📚 Edebi — kitap, video, makale parçalarını işleme → kendi kelimelerinle, kaynakla.
🧠 Kalıcı — uzun süre geçerli kalan bilinçli çıkarımlar → işte bu senin bilgi tabanın.
📌 Not ilkeleri
- Atomiklik — bir düşünce = bir not
- Bağlantılılık — her not diğerleriyle bağlı
- Anlaşılırlık — kendi kelimelerinle yazılmış
- Faydalılık — gelecekte işine yarayacak
🔄 Bir akış örneği
🧠 Sokakta yürüyorsun — bir düşünce çıkıyor: “Önemli işleri neden erteliyorum?” → Inbox’a bir geçici not olarak yazdın.
📖 Bir makale okuyorsun: “Erteleme, başarısızlık korkusuna karşı bir savunmadır.” → bir edebi not yaptın — öz kendi kelimelerinle + kaynak.
💡 Sonra anladın: “Erteliyorum çünkü çuvallamaktan korkuyorum” → bir kalıcı not olarak yazdın ve şunlara bağladın:
[[Страх неудачи|Başarısızlık korkusu]][[Как справляться с прокрастинацией|Ertelemeyle nasıl başa çıkılır]][[Метод двух минут|İki dakika kuralı]]
🗂️ Bilgi nasıl yapılandırılır: PARA + CODE
Zettelkasten’i iki güçlü yaklaşımla birleştirdik:
1. 📁 PARA (depolama yapısı)
Bunu ayrıntılı olarak PARA yöntemi yazısında anlattık
-
📂 Projects— mevcut görevler ve projeler -
💼 Areas— hayat alanları (sağlık, finans, eğitim) -
📚 Resources— faydalı materyaller -
🗃️ Archive— şu an geçerli değil ama işine yarayabilir
2. ⚙️ CODE (işleme süreci)
Bunu da CODE yöntemi yazısında anlattık
-
🖊️ Capture— bir fikri yakalama -
🧩 Organize— sisteme yerleştirme -
🧪 Distill— özü sıkıp çıkarma -
🚀 Express— uygulama: yaz, yap, kullan
💻 Bağlantılar oluşturmak için bir şablon kullanıyorum
Onu ayrıntılı olarak Şablonlar sayfasında tanıyabilirsin
📥 Inbox ile çalışma
Her yeni not — önce Inbox’a girer. Haftada 1 kez (10–15 dk) bir düzenleme yaparım:
- fazlalığı sil
- değerli olanı anlamlandır
- PARA yöntemine göre doğru klasöre taşı
🎡 Eski düşüncelere geri dön
Bazen bir ay önce ne düşündüğünü hatırlamak faydalıdır.
🎲 “Rastgele not” düğmesini kullan (bende bu Alt + Q)
🤝 Sonuç
Zettelkasten güzel bir sistemle ilgili değildir. Düşünmeyle ilgilidir. En önemlisi — karmaşıklaştırma:
✅ Inbox ile başla ✅ Kendi kelimelerinle yaz ✅ Kısa ve bağlantılı notlar yap ✅ Projelerde ve hayatta uygula
🧭 Ve sonrasında — iç bilgi tabanının nasıl çalışmaya başladığına kendin şaşıracaksın.
Devam edelim mi?